{"id":5502,"date":"2022-01-25T14:54:35","date_gmt":"2022-01-25T17:54:35","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/?p=5502"},"modified":"2024-03-21T11:11:22","modified_gmt":"2024-03-21T14:11:22","slug":"como-o-teor-de-fosforo-no-solo-e-influenciado-pelas-doses-de-silicio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/como-o-teor-de-fosforo-no-solo-e-influenciado-pelas-doses-de-silicio\/","title":{"rendered":"Como o teor de f\u00f3sforo no solo \u00e9 influenciado pelas doses de sil\u00edcio?"},"content":{"rendered":"<p>O aproveitamento de f\u00f3sforo nos sistemas agr\u00edcolas tropicais chega a ser no m\u00e1ximo de 20% em um ano agr\u00edcola. Esse dado, publicado no volume <em>Nutri\u00e7\u00e3o Mineral de Planta<\/em> da s\u00e9rie publicada pela Sociedade Brasileira de Ci\u00eancia do Solo (SBCS), revela um dos grandes desafios do manejo nutricional das lavouras agr\u00edcolas. Desafio este que pode ser superado com a ajuda de um elemento chave: o sil\u00edcio. Mas como esse elemento influencia o teor de f\u00f3sforo no solo?<\/p>\n<h2><strong>Fatores que afetam a disponibilidade de f\u00f3sforo no solo<\/strong><\/h2>\n<p>A disponibilidade de f\u00f3sforo no solo n\u00e3o est\u00e1 apenas relacionada com a aplica\u00e7\u00e3o de doses adequadas de fertilizantes, mas tamb\u00e9m est\u00e1 ligada \u00e0s caracter\u00edsticas do solo.<\/p>\n<p>Diversos pesquisadores estimam que apenas menos de 0,1% do total de f\u00f3sforo contido nos solos agr\u00edcolas se encontram solubilizados e tem possibilidade de serem assimilados pelas plantas.<\/p>\n<p>Mas, por que isso acontece? A baixa efici\u00eancia da <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/as-vantagens-e-limitacoes-do-fosfato-natural-para-a-adubacao-agricola\/\">aduba\u00e7\u00e3o fosfatada<\/a>, principalmente em solos tropicais, est\u00e1 relacionada com a reten\u00e7\u00e3o indesejada excessiva de grandes quantidades de f\u00f3sforo nas part\u00edculas do solo, em um processo conhecido como adsor\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<p>Quando existe uma grande propor\u00e7\u00e3o de \u00f3xidos de ferro e de <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/tres-melhores-estrategias-de-correcao-do-solo-para-otimizar-a-adubacao-potassica\/\">alum\u00ednio<\/a> na fra\u00e7\u00e3o argila dos solos, associada a um pH \u00e1cido, os \u00edons de fosfato se ligam \u00e0s superf\u00edcies ox\u00eddicas dessas part\u00edculas e precipitam, formando compostos que s\u00e3o indispon\u00edveis para as plantas.<\/p>\n<p>Condi\u00e7\u00e3o esta que \u00e9 muito recorrente nos solos das regi\u00f5es agricult\u00e1veis do Cerrado brasileiro, que possuem sua fra\u00e7\u00e3o argilosa formada \u00e9 praticamente de caulinita e essas argilas sesquiox\u00eddicas, como gibbsita, hematita e goethita.<\/p>\n<p>O pesquisador Jo\u00e3o Carlos Ker menciona, em seu estudo <em>Mineralogia, sor\u00e7\u00e3o, e dessor\u00e7\u00e3o de fosfato, magnetiza\u00e7\u00e3o e elementos tra\u00e7os de Latossolos do Brasil, <\/em>que em alguns Latossolos de cerrado, o solo se transformou em um potencial dreno de nutrientes, adsorvendo o equivalente a 4000 kg\/ha de f\u00f3sforo (P<sub>2<\/sub>O<sub>5<\/sub>).<\/p>\n<p>J\u00e1 no artigo <em>Cin\u00e9tica de adsor\u00e7\u00e3o de f\u00f3sforo em solos de cerrado, <\/em>Jos\u00e9 Leonardo de Moraes Gon\u00e7alves e outros pesquisadores verificaram que 90% do f\u00f3sforo inorg\u00e2nico aplicado em solos altamente intemperizados do Cerrado foi adsorvido nas primeiras 192 horas.<\/p>\n<p>Como alterar a <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/composicao-do-solo-por-que-e-importante-conhecer-seu-solo\/\">composi\u00e7\u00e3o do solo<\/a> para resolver esse problema \u00e9 uma solu\u00e7\u00e3o praticamente insustent\u00e1vel, os agricultores t\u00eam recorrido a outras solu\u00e7\u00f5es que vem sendo descobertas com o desenvolvimento de novas pesquisas. Mas, como o sil\u00edcio est\u00e1 relacionado a isso?<\/p>\n<p>Dentre as poss\u00edveis sa\u00eddas para enfrentar o dilema da aduba\u00e7\u00e3o fosfatada, despontou uma solu\u00e7\u00e3o promissora que tem como base as diferentes <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/dicas-para-entender-como-as-interacoes-entre-os-nutrientes-influenciam-a-dinamica-do-potassio-do-solo\/\">intera\u00e7\u00f5es que acontecem entre os nutrientes<\/a>, em especial entre o f\u00f3sforo e o sil\u00edcio.<\/p>\n<div class=\"verde-content_3\" id=\"verde-1786910790\"><a class=\"text-color-btn\" href=\"https:\/\/wa.me\/5531999206297?text=Ol%C3%A1%2C%20vi%20o%20artigo%20no%20blog%20e%20gostaria%20de%20saber%20mais%20sobre%20os%20fertilizantes%20da%20Verde%20Agritech\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\r\n    <button class=\"btn-form-blog\">Quero revolucionar a produ\u00e7\u00e3o da minha lavoura<\/button>\r\n<\/a>\r\n\r\n<style>\r\n    .text-color-btn {\r\n        background-color: #38a38c;\r\n        color: #fff;\r\n        border: none;\r\n        border-radius: 20px;\r\n        cursor: pointer;\r\n        text-decoration: none; \/* Adicionado para evitar sublinhado no link *\/\r\n        display: inline-block;\r\n    }\r\n\r\n    .btn-form-blog {\r\n        padding: 14px;\r\n        background-color: #38a38c;\r\n        color: #fff;\r\n        border: none;\r\n        border-radius: 20px;\r\n        cursor: pointer;\r\n    }\r\n\r\n    .text-color-btn:hover {\r\n        background-color: #333;\r\n        transition: 0.4s;\r\n    }\r\n\r\n    .btn-form-blog:hover {\r\n        background-color: #333;\r\n        transition: 0.4s;\r\n    }\r\n\r\n    @media only screen and (max-width: 600px) {\r\n        .text-color-btn {\r\n            background-color: #38a38c;\r\n            color: #fff;\r\n        }\r\n        .btn-form-blog {\r\n            padding: 14px;\r\n            background-color: #38a38c;\r\n            color: #fff;\r\n        }\r\n    }\r\n<\/style><\/div><h2><strong>O sil\u00edcio como recurso para aumentar a disponibilidade de f\u00f3sforo no solo<\/strong><\/h2>\n<p>Um dos fatores que afetam a <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/entenda-como-funciona-a-dinamica-de-potassio-no-solo\/\">din\u00e2mica dos nutrientes no solo<\/a> \u00e9 a intera\u00e7\u00e3o que eles podem estabelecer entre si. Essa intera\u00e7\u00e3o resulta na forma\u00e7\u00e3o de um efeito sin\u00e9rgico, complementar ou antag\u00f4nico, que pode contribuir positivamente ou negativamente com a <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/quais-sao-os-fatores-que-afetam-a-disponibilidade-de-potassio-no-solo\/\">disponibilidade de nutrientes<\/a> no solo e impactar na produtividade e qualidade das lavouras.<\/p>\n<p>No caso do f\u00f3sforo, a intera\u00e7\u00e3o que ele consegue estabelecer com o <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/qual-e-a-importancia-do-silicio-na-agricultura\/\">sil\u00edcio<\/a> favorece o aumento da sua disponibilidade no solo, melhorando assim, o desempenho da aduba\u00e7\u00e3o fosfatada.<\/p>\n<p>Em culturas como o milho, o caf\u00e9, o eucalipto, a cana-de-a\u00e7\u00facar e o arroz, diversos pesquisadores j\u00e1 constataram os efeitos ben\u00e9ficos dessa rela\u00e7\u00e3o. Mas, como isso acontece?<\/p>\n<div class=\"epyt-video-wrapper\"><iframe  id=\"_ytid_48561\"  width=\"1170\" height=\"658\"  data-origwidth=\"1170\" data-origheight=\"658\"  data-relstop=\"1\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/8UqAc_tAJoc?enablejsapi=1&#038;autoplay=0&#038;cc_load_policy=0&#038;cc_lang_pref=&#038;iv_load_policy=1&#038;loop=0&#038;modestbranding=1&#038;rel=0&#038;fs=1&#038;playsinline=0&#038;autohide=2&#038;theme=dark&#038;color=red&#038;controls=1&#038;\" class=\"__youtube_prefs__  epyt-is-override  no-lazyload\" title=\"YouTube player\"  allow=\"fullscreen; accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen data-no-lazy=\"1\" data-skipgform_ajax_framebjll=\"\"><\/iframe><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\"><em style=\"font-size: 12px;\">O sil\u00edcio contribui para o desempenho da aduba\u00e7\u00e3o fosfatada.<\/em><\/p>\n<p>Quando os \u00edons de f\u00f3sforo entram em contato com os \u00f3xidos de ferro e de alum\u00ednio, ele \u00e9 adsorvido na superf\u00edcie dos coloides do solo e fica em formas que n\u00e3o s\u00e3o prontamente dispon\u00edveis pelas plantas.<\/p>\n<p>Para que o f\u00f3sforo contido nos s\u00edtios de adsor\u00e7\u00e3o das part\u00edculas do solo volte a se tornar novamente dispon\u00edvel, \u00e9 preciso que ele seja liberado e \u00e9 a\u00ed que entra a participa\u00e7\u00e3o do sil\u00edcio.<\/p>\n<p>Como os \u00edons de sil\u00edcio (H<sub>3<\/sub>SiO<sub>4<\/sub><sup>&#8211;<\/sup>) s\u00e3o quimicamente similares aos \u00edons de f\u00f3sforo (H<sub>2<\/sub>PO<sub>4<\/sub><sup>&#8211;<\/sup>), o sil\u00edcio consegue competir e deslocar o f\u00f3sforo dos s\u00edtios de adsor\u00e7\u00e3o. Efeito este que favorece o aumento da transloca\u00e7\u00e3o de f\u00f3sforo para a parte a\u00e9rea da planta, dependendo do <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/como-a-textura-do-solo-influencia-na-adubacao-potassica\/\">tipo de solo<\/a>.<\/p>\n<p>\u00c9 o que destaca Rui Carvalho e outros pesquisadores nos artigos <em>Dessor\u00e7\u00e3o de f\u00f3sforo por sil\u00edcio em solos cultivados com eucalipto<\/em> e <em>Intera\u00e7\u00f5es sil\u00edcio f\u00f3sforo em solos cultivados com eucalipto em casa de vegeta\u00e7\u00e3o.<\/em><\/p>\n<p>Al\u00e9m disso, o sil\u00edcio promove rea\u00e7\u00f5es qu\u00edmicas de troca com os fosfatos, como os fosfatos de ferro e alum\u00ednio, que tamb\u00e9m favorece o aumento dos teores de f\u00f3sforo na solu\u00e7\u00e3o do solo.<\/p>\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5503 aligncenter\" src=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Conteudo-de-fosforo-CP-na-parte-aerea-de-Eucalyptus-grandis-cultivado-no-Latossolo-Vermelho-Escuro-c-e-Cambissolo-d-considerando-as-doses-de-silicio-e-as-epocas-de-avaliacao..jpg\" alt=\"Conte\u00fado de f\u00f3sforo (CP) na parte a\u00e9rea de Eucalyptus grandis cultivado no Latossolo Vermelho-Escuro (c) e Cambissolo (d) considerando as doses de sil\u00edcio e as \u00e9pocas de avalia\u00e7\u00e3o.\" width=\"567\" height=\"230\" srcset=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Conteudo-de-fosforo-CP-na-parte-aerea-de-Eucalyptus-grandis-cultivado-no-Latossolo-Vermelho-Escuro-c-e-Cambissolo-d-considerando-as-doses-de-silicio-e-as-epocas-de-avaliacao..jpg 567w, https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Conteudo-de-fosforo-CP-na-parte-aerea-de-Eucalyptus-grandis-cultivado-no-Latossolo-Vermelho-Escuro-c-e-Cambissolo-d-considerando-as-doses-de-silicio-e-as-epocas-de-avaliacao.-300x122.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 567px) 100vw, 567px\" title=\"\"><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\"><em style=\"font-size: 12px;\">Conte\u00fado de f\u00f3sforo (CP) na parte a\u00e9rea de Eucalyptus grandis cultivado no Latossolo Vermelho-Escuro (c) e Cambissolo (d) considerando as doses de sil\u00edcio e as \u00e9pocas de avalia\u00e7\u00e3o.<\/em><\/p>\n<p>Por isso, a aplica\u00e7\u00e3o de fontes de sil\u00edcio antes da fosfatagem vem se tornando uma importante pr\u00e1tica agr\u00edcola para promover a competi\u00e7\u00e3o entre f\u00f3sforo e sil\u00edcio com o intuito de melhorar a disponibilidade de f\u00f3sforo para as plantas.<\/p>\n<p>Inclusive, alguns pesquisadores constataram que a aplica\u00e7\u00e3o de elevadas doses de sil\u00edcio pode reduzir a aplica\u00e7\u00e3o de f\u00f3sforo em algumas culturas, como as pastagens.<\/p>\n<h2><strong>A import\u00e2ncia do f\u00f3sforo no solo e do uso do sil\u00edcio como ferramenta para ajudar na aduba\u00e7\u00e3o fosfatada<\/strong><\/h2>\n<p>O sucesso da aduba\u00e7\u00e3o fosfatada \u00e9 muito importante para o sucesso das produ\u00e7\u00f5es agr\u00edcolas, j\u00e1 que o f\u00f3sforo est\u00e1 entre os tr\u00eas nutrientes mais absorvidos pelas plantas, sendo essencial nos processos de transfer\u00eancia de energia das c\u00e9lulas, na respira\u00e7\u00e3o e na fotoss\u00edntese.<\/p>\n<p>Por isso, condi\u00e7\u00f5es de baixa disponibilidade de f\u00f3sforo no solo levam a uma acentuada diminui\u00e7\u00e3o do crescimento da planta como um todo e a express\u00e3o de outros sintomas de defici\u00eancia dependendo da cultura, como:<\/p>\n<ul>\n<li>Redu\u00e7\u00e3o na brota\u00e7\u00e3o e desenvolvimento de <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/como-as-raizes-ajudam-a-tornar-o-uso-do-solo-mais-sustentavel\/\">ra\u00edzes secund\u00e1rias<\/a>;<\/li>\n<li>Diminui\u00e7\u00e3o da produ\u00e7\u00e3o de mat\u00e9ria seca, frutos e sementes;<\/li>\n<li>Atraso na emerg\u00eancia das folhas e no florescimento;<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/fixacao-de-nitrogenio-aumenta-produtividade\/\">Baixa nodula\u00e7\u00e3o em leguminosas<\/a>;<\/li>\n<li>Menor perfilhamento.<\/li>\n<\/ul>\n<p>A express\u00e3o desses sintomas de defici\u00eancia, muitas vezes, se torna um fen\u00f4meno recorrente em muitas lavouras do pa\u00eds. Por isso, a utiliza\u00e7\u00e3o do sil\u00edcio para otimizar a aduba\u00e7\u00e3o fosfatada \u00e9 uma ferramenta que pode ajudar muito o produtor agr\u00edcola.<\/p>\n<p>Mas, para isso, \u00e9 preciso que o agricultor conhe\u00e7a o real estado de <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/encontro-com-gigantes\/como-melhorar-a-fertilidade-do-solo-e-aumentar-a-produtividade-agricola\/\">fertilidade do solo<\/a> e aplique <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/nutricao-de-plantas\/conheca-as-principais-fontes-de-silicio-para-agricultura\/\">fontes de sil\u00edcio<\/a> que sejam realmente eficientes.<\/p>\n<h2><strong>Otimizar a aduba\u00e7\u00e3o fosfatada exige um conhecimento aprofundado sobre a fertilidade do solo e as fontes de sil\u00edcio<\/strong><\/h2>\n<p>Estima-se, que a quantidade total de f\u00f3sforo nos solos agr\u00edcolas pode chegar a at\u00e9 6000 kg\/ha. Mas, conhecer essas reservas de nutrientes e otimizar a recomenda\u00e7\u00e3o de doses de fertilizantes fosfatados e silicatados exige ir muito al\u00e9m das an\u00e1lises convencionais de solo.<\/p>\n<p>Os m\u00e9todos mais utilizados nos laborat\u00f3rios de <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/tecnicas-agricolas\/entenda-a-importancia-de-usar-os-metodos-de-analise-de-solo-adequados-no-manejo-agricola-do-potassio\/\">an\u00e1lise de solo<\/a>, geralmente, mensuram apenas os teores de nutrientes que est\u00e3o nos reservat\u00f3rios de disponibilidade mais r\u00e1pida no solo.<\/p>\n<p>Assim, conhecer as reservas de nutrientes no solo para otimizar a recomenda\u00e7\u00e3o das doses de fertilizantes exige a escolha dos <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/tecnicas-agricolas\/analise-de-potassio-no-solo-muito-alem-de-mehlich-e-resina\/\">m\u00e9todos mais adequados de an\u00e1lise de solo<\/a>, associado sempre ao uso de fontes de sil\u00edcio eficientes, como os <a href=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/produtos-da-verde\/conheca-o-silicio-forte-e-a-importancia-do-silicio-na-agricultura\/\">fertilizantes produzidos a partir de minerais silic\u00e1ticos.<\/a><\/p>\n<div class=\"shortcode_mobile\"><!--mobile-->\r\n<p><a href=\"https:\/\/conteudo.verde.ag\/kforte-fertilizante\/?utm_source=blog&amp;utm_campaign=Blog||Artigo&amp;utm_adset_name=banner&amp;utm_content=KFORTE-BANNER-MOBILE\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img class=\"alignnone size-full wp-image-10080\" src=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/KForte_Banner_Mobile.jpg\" alt=\"-\" width=\"800\" height=\"400\" title=\"\"><\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"shortcode_desktop\"><!--desktop-->\r\n<p><a href=\"https:\/\/conteudo.verde.ag\/kforte-fertilizante\/?utm_source=blog&amp;utm_campaign=Blog||Artigo&amp;utm_adset_name=banner&amp;utm_content=KFORTE-BANNER-DESKTOP\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img class=\"alignnone size-full wp-image-10080\" src=\"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/KForte_Banner_Desktop1.jpg\" alt=\"-\" width=\"800\" height=\"200\" title=\"\"><\/a><\/p>\r\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Descubra como o sil\u00edcio pode influenciar o teor de f\u00f3sforo no solo e como ele pode auxiliar no melhor aproveitamento deste nutriente nos sistemas agr\u00edcolas.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":5504,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[197],"tags":[497,496,885,495],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5502"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.verde.ag\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}